Motofort czyli "Reduta Królicza"

MOTOFORT - czyli „Reduta Królicza”, jest to pochodząca z XVIII wieku budowla forteczna, będąca częścią systemu fortyfikacji i umocnień znanych jako „Forty Jerozolimskie” lub ostatnio „Twierdza Nysa”. Obiekt położony jest w południowo-zachodniej części miasta Nysa. ( 50 min. Od Jesenika w R. Cz.) Sąsiaduje z drogą krajową nr 46 (wylot z Nysy na Otmuchów, Kłodzko). W skład reduty wchodzi kilka pomieszczeń usytuowanych na trzech poziomach. Pomieszczenia połączone są ze sobą siecią podziemnych przejść i tuneli, które prowadzą również do innych obiektów fortecznych w Nysie. Obiekt jest unikalną konstrukcją z zakresu inżynierii militarnej XVIII wieku. Jest wart zwiedzenia, zadziwia oglądających rozmachem zamierzenia i zmusza do refleksji nad nonsensem pruskiego militaryzmu.

Jako budowla wojskowa fortyfikacja straciła na znaczeniu wkrótce po ustaniu wojen napoleońskich. Długo jednak jeszcze pozostawała w rękach wojskowych służąc najczęściej jako zaplecze magazynowo-koszarowe. Wojsko opuściło teren Reduty Króliczej po klęsce Niemiec w I Wojnie Światowej, na krótko jednak bo już w latach trzydziestych-czterdziestych XX wieku faszyści zaadaptowali fort na skład materiałów wojskowych. Z przełomu lat 30-tych i 40-tych pochodzi istotna przebudowa fortu, która doprowadziła do zburzenia części wału okalającego fort i zbudowania przejścia, które umożliwiało sprawny przejazd ciężkiego sprzętu wojskowego na teren fortu. Wcześniej jedyną drogą dostania się do wnętrza fortu z zewnątrz były kanały minerskie i tunele, oraz drewniany most zwodzony - rozebrany w latach 40-tych.
Po II Wojnie Św. Obiekt popadł w ruinę. Część tuneli i pomieszczeń została zniszczona podczas działań wojennych. Czego nie zdołali zniszczyć żołnierze zdewastowali później szabrownicy i rozmaici „poszukiwacze skarbów”. Większość części metalowych wyrwano z murów, zniknęły drzwi, okna i okiennice. Przez lata teren Reduty pokrył się dziką roślinnością, wyrosły spore drzewa.

W latach 70-tych był już fort w zasadzie tylko dzikim składowiskiem śmieci. W latach 80-tych część pomieszczeń została zaadoptowana do hodowli zwierząt gospodarskich. Ówcześni posiadacze Reduty Króliczej zniszczyli otwory wentylacyjne, odpływowe i kominowe. Od połowy lat 80-tych fort był opuszczony. Formalnie pozostawał on we władaniu dowództwa Jednostki Wojskowej LWP 2903. Po rewolucji 1989 roku i zmianie jednostki Armii Ludowej w jednostkę WP, jej dowództwo wyraziło zgodę na nieodpłatne użyczenie terenów Reduty Króliczej Nyskiemu Klubowi Motocyklowemu.
Od tego czasu zmieniali się właściciele, ale nyscy motocykliści pozostali gospodarzami fortu aż do dzisiaj. Przez wiele lat systematycznie sporym wysiłkiem grupy zapaleńców budowla przywracana jest do pierwotnej świetności. Na dzisiejszym etapie restauracji możliwym stało się już udostępnienie Reduty do zwiedzania i działalności rekreacyjno-turystycznej. W obiekcie organizowane są pokazy i wystawy, kilka razy w roku odbywają się tu zloty motocyklowe, również zloty motocykli zabytkowych. W sezonie letnim fort jest bazą campingową dla turystów motocyklowych zwiedzających pogranicze polsko-czeskie. Wkrótce ruszy tu kino letnie.